کلید هوایی

کلید هوایی (ACB) چیست؟

در هر تابلو برق صنعتی یک نقطه حیاتی وجود دارد که وظیفه کنترل و حفاظت از کل سیستم را بر عهده دارد. این نقطه معمولا جایی است که کلید هوایی یا ACB نصب می شود. کلید هوایی در واقع یک کلید مدار قدرت است که برای قطع و وصل جریان های بالا و محافظت از شبکه در برابر خطاهای جدی طراحی شده است.

ACB مخفف Air Circuit Breaker است و همان طور که از نام آن مشخص است، از هوا به عنوان محیط خاموش کننده قوس الکتریکی استفاده می کند. وقتی خطایی مثل اتصال کوتاه یا اضافه بار شدید در شبکه رخ می دهد، مکانیزم فنری قدرتمند داخل کلید آزاد می شود و باعث جدا شدن سریع کنتاکت های ثابت و متحرک می گردد. با ایجاد فاصله بین این کنتاکت ها، قوس الکتریکی شکل می گیرد اما توسط صفحات خنک کننده و محفظه های مخصوص کنترل و پخش می شود تا انرژی آن به شکل ایمن تخلیه گردد.

به همین دلیل کلید هوایی یکی از مهم ترین تجهیزات حفاظتی در تابلو برق های فشار ضعیف صنعتی، تابلو های اصلی توزیع و تابلو های قدرت به شمار می رود.

نقش کلید هوایی در تابلو برق های صنعتی

اگر یک تابلو برق صنعتی را به چند سطح حفاظتی تقسیم کنیم، کلید هوایی معمولا در ورودی اصلی تابلو قرار می گیرد. وظیفه این کلید کنترل جریان های بالا و محافظت از کل شبکه پایین دست است. به همین دلیل ACB نسبت به بسیاری از کلید های دیگر دارای قابلیت های حفاظتی پیشرفته تری است و می تواند خطاهای مختلف را تشخیص دهد، از جمله:

• اضافه بار طولانی مدت
• اتصال کوتاه شدید
• خطای زمین
• جریان لحظه ای بالا
• خطاهای تاخیری در شبکه

این سطح از حفاظت باعث می شود که کلید هوایی در پروژه هایی مانند کارخانه ها، نیروگاه ها، دیتاسنتر ها، مجتمع های بزرگ و تابلو های اصلی توزیع برق به عنوان یکی از تجهیزات اصلی استفاده شود.

اجزای اصلی عملکرد کلید هوایی

در داخل یک کلید هوایی مجموعه ای از مکانیزم های مکانیکی و الکتریکی وجود دارد که عملکرد دقیق آن را ممکن می کند. مهم ترین بخش های عملکردی آن شامل موارد زیر است:

• مکانیزم فنری قطع سریع که هنگام بروز خطا آزاد می شود و کنتاکت ها را با سرعت از هم جدا می کند
• کنتاکت های ثابت و متحرک که مسیر عبور جریان را تشکیل می دهند
• محفظه خاموش کننده قوس الکتریکی که گرمای قوس را کنترل و پخش می کند
• واحد حفاظتی الکترونیکی یا حرارتی مغناطیسی که شرایط غیر عادی شبکه را تشخیص می دهد
• سیستم فرمان و اکسسوری ها برای کنترل، مانیتورینگ و اتصال به سیستم های کنترلی

همکاری دقیق این بخش ها باعث می شود کلید هوایی بتواند جریان های بسیار بالا را در کسری از ثانیه قطع کند بدون این که آسیب جدی به تجهیزات وارد شود.

انواع کلید هوایی از نظر ساختار نصب

کلید های هوایی معمولا در دو نوع اصلی تولید می شوند که انتخاب آن ها به طراحی تابلو برق و نیاز بهره بردار بستگی دارد.

کلید هوایی فیکس (Fixed)

در این نوع، کلید به صورت ثابت داخل تابلو نصب می شود و برای سرویس یا تعمیر باید کلید از مدار جدا و باز شود. این مدل معمولا در تابلو هایی استفاده می شود که نیاز به تعویض سریع کلید وجود ندارد.

کلید هوایی کشویی (Withdrawable)

در مدل کشویی، کلید روی یک شاسی مخصوص قرار دارد و می توان آن را به راحتی از تابلو بیرون کشید. این ویژگی در پروژه های صنعتی بسیار مهم است زیرا در زمان سرویس، تعمیر یا تعویض می توان کلید را بدون قطع کامل سیستم از مدار خارج کرد.

پارامتر های مهم هنگام انتخاب کلید هوایی

برای انتخاب صحیح کلید هوایی باید چند پارامتر فنی مهم بررسی شود. این پارامتر ها مشخص می کنند که کلید برای چه نوع شبکه ای مناسب است.

تعداد پل

کلید های هوایی معمولا در دو مدل 3 پل و 4 پل تولید می شوند. مدل سه پل برای شبکه های سه فاز بدون نول و مدل چهار پل برای سیستم های سه فاز به همراه نول استفاده می شود.

رنج جریان نامی

ACB ها در رنج های آمپری بسیار بالا تولید می شوند و بسته به مدل در چند سایز بدنه مختلف عرضه می شوند.

قابلیت تنظیم جریان

یکی از ویژگی های مهم کلید هوایی امکان تنظیم جریان نامی تا حدود 40 درصد است. این موضوع باعث می شود بتوان کلید را با شرایط واقعی شبکه هماهنگ کرد.

نوع واحد حفاظتی

واحد حفاظتی معمولا شامل حفاظت های LSIG یا LSING است که به ترتیب شامل حفاظت اضافه بار، اتصال کوتاه، تاخیری و خطای زمین می شود.

مزایای کلید هوایی در مقایسه با کلید کامپکت

کلید هوایی نسبت به کلید کامپکت (MCCB) در بسیاری از پروژه های قدرت مزیت های قابل توجهی دارد:

• قدرت قطع بسیار بالا برای جریان های شدید
• قابلیت اطمینان بالا در شبکه های صنعتی
• رنج آمپری گسترده تر نسبت به کلید کامپکت
• امکان تنظیم دقیق پارامتر های حفاظتی
• وجود حفاظت های بیشتر در واحد تریپ
• امکان تعمیر و تعویض قطعات داخلی
• قابلیت خارج کردن کلید از مدار در مدل کشویی
• تنوع زیاد لوازم جانبی و تجهیزات کنترلی

به همین دلیل در تابلو های اصلی توزیع برق معمولا از کلید هوایی به عنوان کلید اصلی شبکه استفاده می شود.

معایب کلید هوایی که باید بدانید

در کنار مزایا، کلید های هوایی چند محدودیت نیز دارند که در طراحی تابلو باید در نظر گرفته شود:

• ابعاد بزرگ و اشغال فضای زیاد در تابلو
• قیمت بالاتر نسبت به کلید کامپکت
• نصب و راه اندازی تخصصی تر
• حساسیت بیشتر در حمل و نقل و ضربه

همچنین به دلیل قیمت بالا، در بازار گاهی کلید های کارکرده یا تقلبی عرضه می شوند که ممکن است مشخصات واقعی آن ها با اطلاعات درج شده روی بدنه مطابقت نداشته باشد. به همین دلیل خرید از تامین کننده معتبر اهمیت زیادی دارد.

خرید و قیمت کلید هوایی از فروشگاه تخصصی برق صنعتی

قیمت کلید هوایی به عوامل مختلفی بستگی دارد و معمولا نمی توان برای همه مدل ها یک بازه قیمتی ثابت در نظر گرفت. پارامتر هایی مثل رنج جریان، قدرت قطع، تعداد پل، نوع نصب (فیکس یا کشویی)، نوع واحد حفاظتی و برند سازنده تاثیر مستقیم روی قیمت این تجهیز دارند. علاوه بر این، وجود لوازم جانبی مانند موتور شارژ فنر، رله های حفاظتی پیشرفته، کنتاکت های کمکی و تجهیزات مانیتورینگ نیز می تواند قیمت نهایی کلید را تغییر دهد.

در مجموعه PFC Clinic امکان بررسی و خرید انواع کلید هوایی با مشخصات مختلف فراهم شده است. شما می توانید بر اساس نیاز پروژه، رنج آمپری مناسب، نوع حفاظت و مدل نصب را انتخاب کنید و پیش از خرید از مشاوره فنی کارشناسان استفاده کنید. ارائه قیمت به روز، تضمین اصالت تجهیزات و امکان ارسال به سراسر کشور باعث می شود فرآیند خرید کلید هوایی برای پروژه های صنعتی و ساختمانی با اطمینان بیشتری انجام شود.